Ebeveynler Sınav Hazırlık Sürecinde Nasıl Davranmalıdır?
Ebeveyn olmak, dünyadaki en kutsal ve zor sorumluluklardan biridir. Özellikle sınav sürecinde olan çocuklarla aileleri arasında zorlu dönemler olabilmektedir. Ergenlik dönemiyle birlikte sınav sürecine giren öğrenciler; duygusal gelgitler, arkadaşlarının düşüncelerine daha fazla önem verme ve anne babayla çatışma gibi durumlar yaşarken bir taraftan da sınav stresi ile baş etmek zorunda kalmaktadır. Bu dönemde öğrenciler ebeveynlerinin onları anlamadığını, aileler de çocuklarının sorumluluklarını yeterince yerine getirmediğinden şikâyetçi olabilirler.
Her ne kadar sınava çocuklar girecek olsa da tüm aile fertleri de bu sınav sürecini yaşamakta; maddi ve manevi olarak etkilenmektedirler. Bu süreçte anne-baba, davranışlarıyla ve tutumlarıyla çocuklarını da etkilemektedir. Yapılan araştırmalarda sınav kaygısı ile demokratik tutumun uyuşmadığı ve aralarında ters bir ilişki olduğu kanısına varılmıştır. Anne babaların çocuklarına karşı demokratik yaklaşmaları ile çocukların kendilerine güveni artabilir ve bu durumda algılayacakları kaygınında azalmasına sebep olabileceğini düşünebiliriz. Sınav kaygısı ile otoriter tutum arasında ise pozitif bir ilişki bulunmaktadır. Otoriter yaklaşım artıkça çocukların sınav kaygısı da artmaktadır.
Her anne ve baba sınava hazırlanan çocuğunun başarılı olmasını ister ve çocuklarını destekler. Burada önemli olan bu desteğin doğru ve başarıyı arttıracak şekilde olmasıdır.
Ebeveynlerin sınav sürecinde şu noktalara dikkat etmesinde fayda olacaktır:
Onu Sevdiğinizi Hissettirin
Sadece başarılı olduklarında sevgi ve ilgi gören, başarısız olduklarında eleştirilen çocuklar, kendi değerlerini sadece başarılı olmaya bağlarlar ve kendilerine güvenleri azalır. Bu nedenle ebeveynler çocuklarını her koşulda sevdiklerini onlara hissettirmesi gerekir. Koşulsuz şartsız o sizin “çocuğunuz.” Bu sebeple çocuğunuza göstereceğiniz her davranışta o koşulsuz sevgiyi -deneme sınavında düşük yapsa dahi- ona hissettirin.
Kaygıyı Yok Etmeyin
Amaç kaygıyı tümüyle ortadan kaldırmak değildir. Belirli düzeyde olan kaygı, istek duymak, karar alma ve alınan kararları uygulama konusunda performansın yükselmesine yardımcı olur. Bu nedenle öğrencilerin kaygıyla başa çıkmasını yardımcı olurken kaygıyı tamamen kaldırmak yerine belirli bir seviyede kaygı duymasına yardımcı olmak gerekir.
Evde Düzeni Tamamen Değiştirmeyin
Sınava hazırlık sürecinde velide öğrenciyle birlikte hazırlanırmış gibi olur. Evdeki düzen, öğrencinin sınavına yönelik belirlenir ve düzenlenir. Evdeki bu durum öğrencinin stresini artırabilmektedir. Aynı zamanda öğrencide “ailemin bu fedakarlıklarına yanıt vermek zorundayım” düşüncesi oluşur ve daha fazla kaygılanmasına sebep olabilir.
Başka Çocuklarla Kıyaslamayın
Öğrenciye yapılan kıyaslamalar çocuğa zarar vermektedir. öğrenci kendisini eksik hissedebilir dahası eksiklerini kapatmak yerine bu eksiklikleriyle yüzleşmekten uzak bir tavır içine girebilir. Çocuk, ailesinin ve başkalarının gözünde kendisinin değil, sınavlardaki başarısının önemli olduğunu düşünür ve sınava çalışma motivasyonu düşebilir.
Alternatif Bir Plan Belirleyin
Ebeveynler, çocuklarının sınavda başarısız olma durumlarında nasıl bir yol izleyebileceklerini düşünmeli, çocuklarıyla birlikte alternatif planlar belirlemelidir. Farklı seçeneklerin olması, çocuğu rahatlatıp ve sınavın yaşamın tek ve en önemli dönüm noktası olmadığını anlamasını ve daha az kaygı duymasını sağlayacaktır.
Beklentilerinizde Dürüst Davranın
Her çocuk bütün alanlarda başarılı olamaz. Belirli alanlarda iyi olabileceği gibi bazı alanlarda da zayıf olabilir. Anne ve babanın çocuğundan beklentileri, çocuğun yapabilecekleri ile uyumlu olmalı, çocuğunun seviyesinin çok üstünde bir beklentiyle çocuğunun kaygısının daha da artmasına sebep olmamalıdır.
Geçmişteki Başarıları Hatırlatın
Dönem dönem artan kaygı ve sınav yaklaştıkça artan endişe ile çocuklar sınavlarda başarılı olamayabilirler bu durumda çocuğunuza geçmişteki başarılarını hatırlatıp ona güvendiğinizi ve inandığınızı hissettirin. Sahip olduğu olumlu özelliklerin çevresi tarafından fark edilmesi, çocuğun kendini daha güçlü hissetmesini ve kendisine inancını arttıracaktır.
Ona Kendini İfade Edebileceği Alanlar Sunun
Çocuğunuzun sosyal ihtiyaçlarını karşılaması ve küçük bir mola vermesi için ona izin verici davranın. Bu küçük molalar sürdürülebilir motivasyonun sağlanması için en gereklidir.
Yargılamadan, Eleştirmeden Ve Davranışına Yönelik Geri Bildirimlerde Bulunun
Çocuğunuza bol kısıtlama içeren bir anlayış geliştirirseniz stresli olan süreç, daha da zorlu bir hâl alır; aile içi ilişkilerde yıpranmaya sebep olabilir. Bunun yerine çocuğunuz sizden gerçekten yardım istediğinde onu eleştirmeden yargılamadan ve ona anlaşıldığını hissettirerek dinleyip geri bildirimlerde bulunun.
